Ik ben voor in de klas bezig, wanneer het woord ‘hoertje’ me bereikt. Darwan sprak dat uit tegen Senne, in een zin die volgens mij over de vriendin van Senne ging. Ik weet niet zeker of ik het goed gehoord heb, maar de blikken van omringende leerlingen zeggen genoeg. Ik baal, om lelijke, zelfzuchtige redenen. Als Darwan daadwerkelijk hoertje zei, dan moet ik daar iets mee: dat moet je groot maken. Te veel leerlingen hebben het gehoord om dit niet klassikaal te doen. Maar groot maken kost lestijd, groot maken trekt leerlingen die niet in de buurt zitten uit hun fijne werksfeer. Waarom moet hij nou hoertje zeggen, doe dat lekker in een andere les!
Uiteraard maak ik het groot, want hoertje zeggen is vreselijk. Het feit dat het een verkleinwoord is, maakt het nog drie keer erger, extra denigrerend. ‘Noemde jij zijn vriendin nou net een hoertje?’ Darwan kijkt enigszins verbaasd. ‘Nee, ik had het niet over zijn vriendin.’ Senne beaamt: ‘Het ging niet over mijn vriendin, meneer.’ Ik heb het idee dat ze op de verkeerde details inzoomen. ‘Maakt me niet uit over wie het precies ging, een vrouw een hoertje noemen, is in elke context naar. Het woord hoertje gebruik je niet, en al helemaal niet in de klas.’ Ik vraag ze allebei na de les te blijven.
‘Zijn jullie incels? vraag ik als de rest de klas uit is. Je moet ze altijd eerst verwarren. ‘Hebben jullie te veel Andrew Tate lopen kijken, zijn jullie de alpha’s hier?’ Ze kijken me een beetje schapig aan en mompelen iets ontkennends. ‘Wanneer is het wat jullie betreft gerechtvaardigd om een vrouw een hoertje te noemen? Open vraag.’ Er komt begrijpelijkerwijs weinig uit het duo. ‘Het is allemaal niet zo serieus bedoelt,’ zegt Darwan. Ik: ‘Maakt niet uit hoe het bedoeld is, jij hebt geen controle over hoe anderen jouw woorden horen. Ik zag ook meiden luisteren, en die zouden nu tot de conclusie kunnen komen dat jij neerkijkt op vrouwen. Dat je ze minderwaardig vindt en dat ze alleen maar bedoeld zijn om seks mee te hebben. Dat suggereert het woord hoertje. Ik zou het ze niet kwalijk nemen als ze dat nu over je denken.’ Het gesprek duurt zo nog een tijdje voort, ik heb geen idee in hoeverre het aankomt bij ze.
Wat alles ingewikkeld maakt, is dat ik ook zie hoe het woord hoer aan schokeffect ingeboet heeft. Vooral binnen muziekgenres als hiphop betekent het Engelse hoe vaak niet veel meer dan vrouw en kan het zelfs met positieve connotatie gebruikt worden om naar een aantrekkelijke vrouw te verwijzen. Ik ben zelf groot liefhebber van vele hiphop-nummers waar gerapt wordt over hoes. Twee van mijn favoriete albums van de afgelopen jaren zijn Scaring the hoes en Heaux tales. Het laatste album wordt gezien als feministisch meesterwerk, waarop Jazmine Sullivan vrouwen oproept hun eigen ‘heauxness’ te omarmen en seksuele vrijheid te koppelen aan financiële onafhankelijkheid. Ik zing en rap die albums graag mee, inclusief hoer in het Engels. Het verschil met mijn leerlingen is dat ik dat thuis doe, in mijn eentje, niet voor de klas. En nog belangrijker: je zal mijn rappende zelf nooit betrappen op het gebruiken van een verkleinwoord.
Koen Ottenhof is docent biologie en werkt bij het Joke Smit College in Amsterdam.