Veel jongeren zijn nog zoekende naar hoe zij zich verhouden tot grote maatschappelijke discussies. Tijdens die zoektocht kunnen zij zich onhandig uitdrukken in de discussie over gevoelige thema’s zoals identiteit, discriminatie of racisme. Simpelweg omdat ze zich ontwikkelen en niet goed weten hoe ze zich moeten uitdrukken. Een passende reactie van de docent is dan op zijn plaats om de andere studenten niet in de kramp te laten schieten en benaderbaar te blijven. Daarna kun je doorvragen naar wat schuilgaat achter die onhandige opmerking, zodat de student zelf ook gaat nadenken over die opmerking.
Regisseur leerklimaat
De vorm waarin een docent het onderwijs regisseert, draagt bij aan het leerresultaat van elke student. Onderwijs optimaal regisseren vraagt dan ook om meer dan alleen heldere regels en duidelijke afspraken. Ook de kwaliteit van het leerklimaat en de relatie tussen de docent en student spelen een belangrijke rol. Denk aan de manier van communiceren, aandacht voor het persoonlijke gesprek en voldoende ruimte geven tijdens onderling samenwerken. Een positieve relatie met studenten maakt het leerklimaat niet alleen prettiger om in te werken, maar zorgt ook voor betere leerprestaties omdat studenten meer betrokken en gemotiveerd zijn.
Elke docent geeft graag les op een manier die het beste bij hem of haar past en vertrouwt daarbij op bewezen didactische vaardigheden en ervaring. Maar binnen de leeromgeving gaat het naast cognitief leren óók om het ontwikkelen van vaardigheden die helpen positieve relaties op te bouwen, empathie te tonen en verantwoordelijkheid te nemen. Het is de taak van de docent om het onderwijs zo te regisseren dat elke student voldoende aandacht en ruimte krijgt zichzelf daarin actief, betrokken en succesvol te ontwikkelen. Daarom is het belangrijk dat je als docent aansluit bij de leerbehoefte van de individuele student. Dan kan elke student stapsgewijs en op eigen wijze de sociale vaardigheden ontwikkelen die helpen bij samen leren en verantwoordelijkheid nemen voor het eigen leerproces. Met goede didactische vaardigheden en een passende regie creëer je in de klas een veilige leeromgeving die elke student uitnodigt dit alles te ontwikkelen en te leren.
Gezonde relaties
Het is voor studenten makkelijker een beoordeling te ontvangen wanneer zij een goede relatie met de docent hebben. Een goede verstandhouding zorgt voor meer begrip bij een negatieve beoordeling en maakt ook dat de student de feedback beter begrijpt. Een goede relatie opbouwen met een student begint door tijdens persoonlijke gesprekken oprechte interesse in de leefwereld van de student te tonen. Bovendien heeft een positieve relatie niet alleen effect op de leerhouding van die ene student, maar beïnvloedt ook de relaties die studenten onderling hebben. Door die relaties kunnen ze elkaar motiveren, helpen en aanspreken.
Rene Beijer is senior studentbegeleider en docent aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen.