van12tot18 agendavan12tot18 webshop
van12tot18 proefabonnementvan12tot18 estafette


btn lezen

shutterstock 197492471 kopie 2Innovatief samenwerken aan wereldburgerschap

Vanaf nu kunnen scholen die internationalisering sterker willen verbinden in hun onderwijs zich aansluiten bij het nieuwe Global Citizen Network, ondersteund door Nuffic. Leren van en met elkaar is niet alleen voor leerlingen maar ook voor scholen een krachtig leermiddel. Martine Kramer, coördinator internationalisering en teamleider bij Lentiz Reviuslyceum en lid van het netwerk: ’Er zijn zo veel prachtige activiteiten die leerlingen doen groeien als wereldburgers. Scholen kunnen elkaar inspireren en motiveren.’

door Carolien Nout

Een watertap in de school, bakken om afval te scheiden in de kantine en een waarschuwing op de aan/uit-knoppen: bewust omgaan met het milieu is belangrijk op het Reviuslyceum. Alleen is het niet bedacht door de directie, maar door de leerlingen zelf in een internationaal project. Samen met leerlingen uit Hongarije, Zweden, Griekenland of Frankrijk werkten zij de duurzame plannen uit en gingen ze ook bij elkaar op bezoek. De betrokken docent biologie Vincent Groen: ‘Onze leerlingen hebben voor hun ideeën ook de financiering geregeld, bijvoorbeeld van de afvalscheiding. Het is mooi om te zien hoe zoiets gaat leven in de school. Het geeft iets extra’s.’

Curriculum
Het is een van de vele voorbeelden van internationalisering op de school voor mavo, havo en vwo in Maassluis. In de tien jaar dat teamleider Martine Kramer op het Reviuslyceum werkt, heeft ze de ontwikkeling van internationalisering en wereldburgerschap zien groeien. De school had zich destijds net aangesloten bij het Elosnetwerk en heeft zich in de loop der tijd sterk internationaal ontwikkeld. Er is versterkt talenonderwijs voor Engels, Duits en Frans (respectievelijk Cambridge, Goethe en DELF), de school doet mee aan bilaterale en multilaterale uitwisselingen, leerlingen in de onderbouw volgen het vak Europese en Internationale Oriëntatie (EIO) en ook op andere plaatsen in het curriculum is er aandacht voor internationale ontwikkelingen. ‘We maken zo veel mogelijk gebruik van bestaande programma’s, zoals ons jaarlijkse bezoek aan het Europese parlement in Straatsburg’, legt Kramer uit, ‘leerlingen waarderen de bijzondere ervaring die ze hier kunnen opdoen. De uitwisseling met het buitenland, dat ze in gastgezinnen verblijven, vinden ze vaak het leukst. Het brengt ze een positieve ervaring en we merken dat ook ouders die het eerst moeilijk vonden om hun kind in een ander gezin te laten verblijven, steeds enthousiaster worden.’

Op expeditie
Projecten met een internationale insteek zijn wel eens lastig om onderwijsinhoudelijk goed te onderbouwen. Wat moeten de leerlingen precies leren en welke vaardigheden kunnen zij ontwikkelen? Het Common Framework European Competence (CFEC) biedt weliswaar houvast maar het is niet zo toegankelijk. Dat was de reden voor docent Bart Giethoorn (ondersteund door het Leraren Ontwikkel Fonds) om Expeditie Europa te ontwikkelen. Inmiddels werkt hij elders maar Arjen Strik, docent geschiedenis, heeft het portfolio voor internationalisering samen met collega’s verder uitgewerkt. De domeinen van het CFEC zijn vertaald in rollen die leerlingen kunnen kiezen bij de missies die ze moeten uitvoeren. Ze ontwikkelen zich stapsgewijs als reiziger, Europeaan of professional. Ze kunnen bijvoorbeeld kiezen om als onderzoeker, journalist of ondernemer aan de slag te gaan met een opdracht. In een spelvorm met levels werken ze naar leerdoelen. ‘Het is een speelse manier van werken die de leerlingen erg aanspreekt’, legt Strik uit, ‘soms voeren we een missie uit binnen een vak, en dan bevat het onderdelen die je toch al doet. Maar ook werken we vakoverstijgend, bijvoorbeeld door leerlingen twee dagen aan een missie te laten werken.’
Voorbeelden van opdrachten zijn: maak een welkomstgids voor buitenlanders, doe onderzoek naar gewoontes in een andere cultuur of solliciteer naar een functie in een ruimteschip. Op www.expeditie-europa.nl is meer informatie te vinden, ook het lesmateriaal en opdrachten waar docenten zo mee aan de slag kunnen. Op het Reviuslyceum werken de docenten nu verder aan digitalisering van het portfolio, zodat de leerlingen precies kunnen zien wat ze gedaan hebben en dit ook kunnen meenemen als ze van school gaan.
Inmiddels is er een kleine maar groeiende groep scholen die werkt met Expeditie Europa. De bedoeling is dit verder uit te breiden, ondersteund door Nuffic.

Altijd iets te leren
Hoe interessant is het voor een school met veel ervaring op internationaal gebied om mee te doen aan het Global Citizen Network? Martine Kramer denkt dat er altijd iets te leren is: ‘Hoe kun je internationale activiteiten goed inbedden in je organisatie, hoe kun je het beter inroosteren? Hoe ga je om met digitalisering van het portfolio en privacyregels? Dat zijn lastige onderwerpen waarover ik graag met collega’s van andere scholen van gedachten wissel. Ook over de onderwijsinhoudelijke kant, hoe je internationale kennis en vaardigheden kunt combineren met reguliere vakken, zou ik graag goede voorbeelden willen zien. Aan de andere kant kunnen wij scholen die aan het begin staan van een internationale aanpak helpen met onze ervaring, zodat zij goede keuzes kunnen maken.’

Kramer maakt deel uit van de stuurgroep die het nieuwe netwerk van Nuffic vormgaf en is er enthousiast over. ‘Ik vind het belangrijk dat veel meer scholen zich aansluiten. Internationalisering is zo waardevol. Niet alleen voor scholen die tweetalig onderwijs verzorgen, of Unesco-scholen, maar over de hele linie. We kunnen elkaar inspireren en motiveren. Het gaat mij niet puur en alleen om certificaten of een stempel. We doen het voor de leerlingen: het is essentieel dat zij zich kunnen ontwikkelen in wereldburgerschap en zich internationale competenties eigen kunnen maken. Daarom heeft iedere school er iets bij te winnen.’

Nuffic start nieuw netwerk voor alle vo-scholen

In het nieuwe Global Citizen Network kunnen scholen leren van elkaar en gebruik maken van de begeleiding en professionele trainingen van Nuffic. Daarmee kunnen ze hun internationale activiteiten versterken en verder professionaliseren, op hun eigen manier en in hun eigen tempo.
‘Internationalisering, in welke vorm dan ook, is een middel om leerlingen te doen groeien als wereldburger. Het is essentieel voor onze samenleving dat jongeren kennismaken met andere landen en culturen en dat zij interculturele competenties ontwikkelen’, zegt Trudy Manders, teamleider VO Curriculum bij Nuffic. ‘Om scholen daarbij te helpen hebben wij ons bestaande aanbod onder de loep genomen, want het was te versnipperd. We hebben nu een gemoderniseerd en passend aanbod voor álle scholen, of ze nu veel of weinig willen doen aan internationalisering. Wij zijn het aanspreekpunt, we brengen scholen bij elkaar en zorgen voor aandacht op de nationale en internationale onderwijsagenda.’

De bestaande netwerken Elos en Nivo gaan op in het nieuwe Global Citizen Network. Nuffic wil het aantal deelnemers verder uitbreiden en hun internationale kennis en expertise aanbieden. Concreet bestaat dat uit: netwerkbijeenkomsten, adviesgesprekken, collegiale inspiratiebezoeken, professionaliseringsactiviteiten (trainingen, webinars of workshops), en het ontwikkelen en delen van lesmateriaal en -methoden. Daarnaast hebben scholen uit het netwerk de mogelijkheid zich te laten certificeren. Het netwerk biedt hiervoor een kwaliteitsstandaard en competentieraamwerk.
Kijk voor meer informatie op www.nuffic.nl/globalcitizen of neem contact op met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Abonneren >>
Inschrijven nieuwsbrief >>
Kennispartners >>