van12tot18 agendavan12tot18 webshop
van12tot18 proefabonnementvan12tot18 estafette


btn lezen

i-have-a-dream‘I have a dream’

Gerardo Soto y Koelemeijer is een leraar die zijn beroep en zichzelf als professional serieus neemt.

Maar, zo is zijn ervaring, de hoge standaarden die hij zelf én de samenleving van hem verlangen zijn onhaalbaar binnen de huidige randvoorwaarden. Een hartenkreet.

Ik zal maar meteen met de deur in huis vallen en heel eerlijk zijn. Een werkweek van 25 lesuren in het voortgezet onderwijs is prima vol te houden. Mits. Mits je boven de stof staat en je niet hoeft voor te bereiden. Mits je je strikt aan het boek houdt en niet zelf extra opdrachten verzint. Mits je al jaren dezelfde toetsen geeft, bij voorkeur niet te veel en nadien geen feedback geeft. Mits je je niet bemoeit met collega’s, hen het liefst mijdt, en zeker niet met hen over je vak praat. Mits je niet reageert op je mail. Mits je goede leerlingen niet extra uitdaagt. Mits je niet harder loopt voor zwakke leerlingen, en voor leerlingen die het moeilijk hebben. Mits je geen moeite doet leerlingen te motiveren. Mits je geen band met ze ontwikkelt. Mits je je niet professionaliseert. Mits je de discussies in onderwijsland niet volgt.

Voor docenten die niet op deze manier willen werken, is een werkweek van 25 lesuur gewoonweg niet te doen. Dit jaar ben ik minder gaan werken. In het verleden werkte ik fulltime en soms meer dan fulltime. Je draait dan je lessen af, zo goed en inspirerend mogelijk, maar het werkplezier is ver te zoeken. Je suft van het ene lokaal naar het andere en de tijd ontbreekt om dingen echt goed te doen, de tijd ontbreekt om je te professionaliseren, om iets harder te lopen. En aan het eind van de dag ben je doodop en fiets je met een onbevredigend gevoel naar huis.

Ik heb er bewust voor gekozen om nog maar drie dagen per week te werken zodat ik wél tijd over heb om nieuwe dingen te ondernemen, om lessenseries te ontwikkelen, om wetenschappelijke artikelen te lezen, om te schrijven, om ontwikkelingen in binnen- en buitenland te volgen, om er rustig over na te denken, om mijn lessen inspirerender te maken, om beter te kunnen differentiëren zodat ik tegemoet kan komen aan leerbehoeften van leerlingen, om me te verdiepen in nieuwe ICT-mogelijkheden.
Ik heb salaris ingeleverd om het plezier in mijn werk te vergroten, om meer kwaliteit te leveren, om een nog betere docent te worden, om me te kunnen blijven professionaliseren. Daar was ik wel aan toe: tijd en vrijheid om te kunnen groeien als docent. Ik lever salaris in omdat het onderwijs eisen aan mij stelt waar ik niet aan kan voldoen als ik fulltime werk. Het is triest dat ik deze beslissing heb moeten maken. Het is nog triester dat ik niet de enige ben die om dezelfde reden minder is gaan werken; zelfs docenten met twintig, dertig jaar ervaring kiezen bewust voor deze mogelijkheid. Professionaliseren. Hoe meer ik lees over onderwijs, hoe meer ik weet dat ik nog veel moet leren. Er wordt namelijk veel geschreven over (wiskunde)onderwijs. Er worden jaarlijks vele artikelen gepubliceerd in talloze tijdschriften, er verschijnen vele (populair) wetenschappelijke boeken – de wiskunde ontwikkelt zich rap - en talloze blogs. Niet alles is even relevant, maar lezen moet je, als je je werk als academicus serieus neemt, je lessen beter en boeiender wil maken, en als je als collega’s van elkaar wilt leren. Maar helaas is hiervoor nauwelijks tijd. Toegang is een andere hindernis. Er zijn artikelen, die je gratis kunt downloaden (nooit die, die je wil lezen), maar voor de meesten moet worden betaald. Werknemers van de universiteit kunnen ze wel raadplegen, maar de mensen voor wie die artikelen bedoeld zijn niet. Het is zorgwekkend dat deze twee werelden gescheiden zijn. Recente ontwikkelingen in het (wiskunde) onderwijs gaan op die manier aan docenten voorbij. En dan nog het volgende: autonomie. Stel dat docenten meer tijd en betere toegang krijgen tot wetenschappelijk informatie. Hoe worden onze inspanningen gewaardeerd? Tellen deze uren straks als professionaliseringsuren voor het lerarenregister? En het volgen van een wiskundevak aan de universiteit, om er bijvoorbeeld een module van te maken voor in de klas, telt dat ook? En krijg ik de vrijheid en het vertrouwen om mijzelf op mijn eigen niveau en in mijn eigen tempo te ontwikkelen? Mij is het plaatje nog steeds niet duidelijk. De instroom in lerarenopleidingen is laag en de uitval is groot. We hebben de komende jaren nieuwe collega’s hard nodig, zeker in mijn vak: wiskunde. Maar dan moeten we ons beroep wel op een uitdagende manier kunnen inrichten. Tijd, toegang en autonomie zijn voor elke docent noodzakelijk. Voor de status van ons beroep en voor het professionele aanzien van de leraar. Een groep docenten schreef in september een artikel in Trouw met een soortgelijke boodschap. Het stuk is al door honderden docenten uit het VO en PO ondertekend. Dat geeft de urgentie wel aan. Docent zijn is in theorie namelijk een mooi en veelzijdig vak, als je de kans krijgt een excellente docent te worden. Het onderwijs is verbonden met zoveel gebieden en onderwerpen, je kunt je op talloze manieren verdiepen om je te verbeteren, er worden voortdurend interessante bijeenkomsten georganiseerd, er worden boeken vol geschreven. Je kunt blijven groeien, je gehele carrière. Laten we dus beginnen het aantal lesuren naar beneden te brengen, zoals voorgesteld in de motie die in juni is aangenomen, ons toegang te geven tot wetenschappelijke literatuur en ons de autonomie te geven zodat we kunnen professionaliseren op de manier zoals we dat zelf willen. Dat zou een klein onderdeel zijn van mijn grote droom: het onderwijs zo inrichten dat iedere hoger opgeleide graag docent zou willen worden.

Dr. ir. drs. Gerardo Soto y Koelemeijer is docent wiskunde aan het Stedelijk Gymnasium Leiden, en auteur van fictie en non-fictie. Lees het artikel in Trouw hier: https://onderzoekonderwijs. net/2016/09/17/wat-heeft-het-onderwijs-nu-nodig/ Lees ook: https://blendle.com/i/trouw/geef-docenten-tijd-en-ruimte/ bnl-trn-20160917-7015497

Abonneren >>
Inschrijven nieuwsbrief >>
Kennispartners >>