van12tot18 agendavan12tot18 webshop
van12tot18 proefabonnementvan12tot18 estafette


btn lezen

paul kirschnerEvidence informed

Al enige tijd wordt overal - ik zou haast zeggen te pas en te onpas - onderzoek op scholen gestimuleerd om eigen vraagstukken te tackelen. Maar nu lees ik ook
steeds vaker:

evidence-based education is een mythe. Welke houding raad jij aan ten aanzien van onderwijsonderzoek en het geven van onderwijs op basis van
bewezen effect?

Renske Valk



Beste Renske, Ik zag ‘m ook, de blog van Tom Bennett. Hij schrijft: ‘Dylan Wiliam, high priest of black boxes and emeritus professor at the Institute of Education, says in this week’s TES that teaching cannot, will never be a research-based, or research-led profession. And he’s absolutely right.’

Ik ben in mijn eigen archief terug gaan zoeken en vond een schrijfsel van mijzelf uit 2010 waarin ik evidence-informed (door bewijs geïnformeerd) onderwijs voorstelde boven evidence-based (op bewijs gebaseerd) onderwijs. Dus, het kan niet anders dan dat ik het met hem eens ben dat evidence-based onderwijs een mythe is en snel vergeten moet worden.

Dit gezegd hebbende, ben ik het niet eens met zijn aanklacht tegen de onderwijswetenschappen en vind ik het onzin als hij schrijft: ‘Onderwijsonderzoek […] vertelt niet onder welke omstandigheden en in welke contexten waardevolle resultaten kunnen worden bereikt. Dat komt onder meer ook doordat geen rekening wordt gehouden met de relatie tussen lerende en docent’ (met dank aan Wilfred Rubens in zijn blog voor deze vertaling). Ook Bennett en Wiliam stellen dat onderwijsonderzoek nauwelijks heldere richtlijnen biedt voor acties in het onderwijs. Ik weet niet in welke wereld Bennett en Wiliam wonen (misschien is het in hun thuisland Engeland anders) maar zowel voor Nederland als voor de VS klopt zo’n bewering absoluut niet.

Om te beginnen met zijn tweede bewering: al eerder schreef ik in twee blogs (en ook in twee Kirschner Kiest bijdragen in Didactief) dat onderwijsonderzoek – en vooral onderzoek in de onderwijspsychologie - juist een veelheid aan heldere handelingsrichtlijnen voor docenten en voor het onderwijs heeft voortgebracht. Het probleem is dat het onderwijs nauwelijks gebruik maakt van die richtlijnen en voorschriften.

Wat betreft de eerste bewering: Theo Wubbels bestudeert al meer dan 30 jaar, samen met veel collega’s van wie een deel door hem zelf is opgeleid, de relatie tussen lerenden en docenten en het effect daarvan op het leren. En al in 1984 schreef hij over de moeizame relatie tussen wetenschap en praktijk en noemde dit de LAT-relatie tussen onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk. Susan McKenney (Open Universiteit / Universiteit Twente) en Tom Reeves schreven een basisboek over Educational Design Research, waarin juist veel aandacht is voor de interacties tussen deelnemers aan de onderwijssituatie. Ook dit was niet nieuw; de aanzet hiervan werd al in 1990 gegeven met een rapport van Alan Collins over design-based research (ontwerpgebaseerd onderzoek) als een ontwerpwetenschap voor het onderwijs. En tot slot, mijn eigen instituut – het Welten-instituut aan de Open Universiteit – is georganiseerd rond wat wij noemen de ecologie van het onderwijs waar de samenwerking en interacties tussen de lerende, de docerende en de (technologierijke) leeromgeving in de breedste zin des woords als één geheel wordt gezien als zodanig onderzocht wordt.

Nu weer terug naar de problemen met evidence- based. In 2007 schreef ik samen met Koeno Gravemeijer een artikel als reactie op een rapport uit 2006 van de Onderwijsraad getiteld ‘Naar meer evidence based onderwijs’. Daarin hield de Raad een pleidooi voor een evidence-based wijze van werken. Die stelde ‘In de gezondheidszorg is ‘evidence based medicine’ geheel ingeburgerd. Medicijnen komen pas op de markt als de werkzaamheid wetenschappelijk is aangetoond. Het onderwijs kan daar nog wat van leren.’ Wij schreven in ons artikel in Pedagogische Studiën dat een evidence-based benadering hanteren niet kan omdat die:
* niet uitvoerbaar is (bijvoorbeeld, je kunt geen kind of klas een placebo in plaats van goed onderwijs geven),
* niet betaalbaar is (bijvoorbeeld, ongeveer 25% van het totale budget van een farmaceutisch bedrijf wordt besteed aan onderzoek naar en ontwikkeling van producten. Het proces van idee tot markt kan wel tussen de 12 en 21 jaar duren en 998 van de 1000 interessante ideeën ‘mogen’ mislukken.),
* te generaliserend is (bijvoorbeeld, de werking van een geneesmiddel geldt in het algemeen, maar de werking van een onderwijsaanpak is specifiek voor en afhankelijk van o.a. tijd, plaats, kind, docent en stemming).

Als je deelneemt aan het onderwijs – als lerende en/of als docent(e) - functioneer je niet volgens strikte wetmatigheden. Jijzelf beïnvloedt de situaties waarin je functioneert en je geeft ook betekenis aan die situaties. Verder, zo’n evidence-based aanpak (en niet de onderwijswetenschappen zoals Bennett/Wiliam betoogden) laat alleen zien wat werkt, maar niet hoe of waarom of wanneer. Wij sloten ons in dat artikel aan bij Maxwell (2004) die over onderzoek naar procesgerichte causaliteit sprak. Naast regelmatigheidsgerichte causaliteit, waarbij oorzaak en gevolg vast zitten aan waargenomen regelmatigheden, wordt procesgerichte causaliteit gezien als inzicht verkrijgen in hoe en waarom een bepaalde combinatie van omstandigheden (lees: interacties tussen docenten en lerenden, tussen lerenden onderling en tussen beiden en de omgeving) tot bepaalde gevolgen blijkt te leiden. Onderzoek gericht op het proces, dus, waarin het gaat om het begrijpen van hoe, waarom en ook wanneer iets dat je doet een bepaald effect heeft.

Nu terug naar je vraag. Als onderzoek door leraren het effect heeft dat leraren een kritische en onderzoekende houding ontwikkelen ten aanzien van wat zij doen, dan vind ik het heel nuttig. Als scholen eigen onderzoek stimuleren om oplossingen voor hun eigen problemen te vinden dan lijkt me dat heel goed voor het onderwijs. Zomaar blijven doen wat je doet zonder te kijken wat het oplevert of waarom is niet erg wijs of professioneel. Maar: net als docent is onderzoeker een vak. Ik heb net een aantal voetangels en klemmen van onderwijsonderzoek de revue laten passeren. Zoek als school, of als leraren verbinding met hogescholen, universiteiten of onderzoeksorganisaties met professionele onderzoekers, en werk met hen samen.

• Blog Bennet: community.tes.co.uk/tom_ bennett/b/weblog/archive/2015/04/11/ evidence-based-education-is-dead-long-liveevidence- informed-education-thoughts-ondylan- wiliam.aspx
• Blog Rubens: www.te-learning.nl/blog/demythe- van-evidence-based-onderwijs/
• Gravemeijer, K. P. E., & Kirschner, P. A. (2007). Naar meer evidence based onderwijs? Pedagogische Studiën, 83, 463-472.
• Maxwell, J.A. (2004). Causal explanation, qualitative research, and scientific inquiry in education. Educational Researcher, 33(3), 3–11.
• McKenney, S. & Reeves, T. (2012). Conducting Educational Design Research. London: Routledge.

paul

Elke maand kunt u uw vraag of probleem voorleggen aan prof. Paul A. Kirschner. Vanuit zijn wetenschappelijke rol en lange onderzoekservaring voorziet hij u en de andere lezers van Van Twaalf tot Achttien van nuttige antwoorden, inzichten en bruikbare informatie. Stel uw vraag op onze website of mail u uw vraag naar: redactie@van12tot18. nl, ovv Paul Kirschner. U kunt hem ook volgen op Twitter: @P_A_Kirschner

 

Inschrijven nieuwsbrief >>
Kennispartners >>