van12tot18 agendavan12tot18 webshop
van12tot18 proefabonnementvan12tot18 estafette


btn editorial

renske-valk-2016‘Enlarged mentality’

Kort voor het schrijven van deze editorial zat ik in een grote zaal (die maar niet op temperatuur wilde komen) en luisterde naar Micha de Winter.

Hij hield een korte verhandeling over de absolute noodzaak om contact en ontmoeting te organiseren tussen kinderen uit verschillende ‘bubbles’. ‘Bubble’ is het nieuwe woord voor sociale klasse. Kinderen uit verschillende ‘bubbles’ komen elkaar namelijk niet meer tegen. Die segregatie begint al bij de wijk waarin kinderen opgroeien en wordt versterkt doordat ze naar verschillende scholen gaan en vroeg geselecteerd en voorgesorteerd worden. Groepen die elkaar niet tegenkomen zijn niet op elkaar betrokken, en dat is voor een samenleving een woekerende schimmel. De Winter haalde in zijn beschouwing op dit grote maatschappelijke risico het begrip ‘enlarged mentality’ aan, een begrip dat al lang geleden door Hannah Arendt is geïntroduceerd. Wij moeten bij onze kinderen een ‘verruimde mentaliteit’ ontwikkelen, ze stimuleren om ‘andermans gedachten te bezoeken’ en om verbeeldingskracht en empathie te ontwikkelen. Zo zorgen we ervoor dat er een omgeving ontstaat waarin we diversiteit weer kunnen waarderen, en zorgen we ervoor dat ‘waarheden van sommigen’ geen totalitair karakter krijgen. Ik vond het een mooi begrip, ‘enlarged mentality.’

In dit nummer veel aandacht voor burgerschapsonderwijs. Recent heeft het consortium UvA, HvA en het Kohnstamm Instituut in opdracht van NRO onderzoek gedaan naar burgerschapsonderwijs en wat werkt. Hieruit is een kleine publicatie voortgevloeid: Onderwijs in burgerschap, wat scholen kunnen doen. De auteurs Hessel Nieuwelink (HvA), Marianne Boogaard (Kohnstamm Instituut), Anne Bert Dijkstra hebben meegeholpen dit themanummer inhoud te geven.

In de inleiding bespreken Nieuwelink en Dijkstra waar burgerschap over gaat, waar jongeren burgerschap ontwikkelen en wat de rol van het onderwijs kan zijn. In een volgend artikel van Marianne Boogaard wordt aandacht besteed aan de lessen die uit wetenschap en praktijk te trekken zijn als het gaat om burgerschapsonderwijs. Tot slot twee schoolportretten. Carla Desain was op bezoek bij het Minkema College in Woerden en tekende op hoe de school invulling geeft aan ingewikkelde begrippen op een betekenisvolle manier. Ikzelf sprak met Viola Scheerder van het Haarlem College, een school waar onderwijs in burgerschap ‘in de genen zit’ zoals de school het formuleerde. Het zijn voorbeelden die onderstrepen dat steeds meer scholen een manier vinden om een goede invulling te geven aan het thema burgerschap.

Toevalligerwijze vond in deze periode ook de Kohstammlezing plaats. Niet toevalligerwijze had die lezing, uitgesproken door Paul Verhaeghe, betrekking op ons maatschappelijk onbehagen en wat we daarmee aan moeten. Wat onderwijs daarmee aan moet. Want – ook al weer zo’n mooie zin - ‘Onderwijs en opvoeding zijn in hetzelfde bedje ziek als de maatschappij waar zij deel van uitmaken.’ Het was aanleiding om fragmenten van deze lezing op te nemen op de plek waar normaalgesproken een boekrecensie staat.

Deze tijd is niet gemakkelijk en als volwassenen hebben we de belangrijke taak om onze kinderen met voldoende weerstand en met het vermogen tot kritisch nadenken in deze wereld te brengen en te begeleiden. Dat is een taak voor de ouders, en voor de netwerken rond het kind. En er ligt zeker een opdracht bij de school. Het raakt aan de bedoeling van onderwijs.

We wensen u veel leesplezier,

Renske Valk,
hoofdredacteur
@valktekst

Inschrijven nieuwsbrief >>
Kennispartners >>